Hartwerkend

De emotionele achtbaan

een gastblog van Sigrid van Iersel

Een deerniswekkend relaas van een vrouw die haar trouwdag op het laatste moment afblaast? Op de redactie van het dagblad waar ik vroeger werkte, hoefde ik daar niet mee aan te komen. Dat was ‘niet journalistiek’ genoeg.

Er was één collega die dwars tegen de stroom inging en wél dit soort verhalen schreef. Hoe heftiger de emotionele achtbaan, hoe liever het hem was. Dan trok hij alle registers open.

 Net als mijn andere collega’s trok ik mijn neus op voor de manier waarop hij zijn stukken ‘opleukte’ met al die vreugdekreten en tranen.  Nee, dan de onthullingen over blunderende bestuurders of onze degelijke artikelen over gemeentebegrotingen of nieuwbouwplannen. Dat was het echte journalistieke werk! En de lezer? Die werd geacht dat allemaal heel interessant te vinden.

Emoties zetten lezer in beweging

Toch bleek er méér te koop in de communicatiewereld dan het opduikelen van scoops en het trouwhartig volgen van gemeentelijke agenda’s. Bij mijn latere werk voor personeelsbladen en relatiemagazines ontdekte ik dat bedrijfsjournalisten zich intensief bezighouden met manieren om de lezer daadwerkelijk te bereiken. Terecht natuurlijk. Als je je lezer niet verleidt om je stuk te lezen, kun je je stuk net zo goed niet schrijven.

Tot mijn verrassing kon je daarbij als schrijver niet om emoties heen. Aandacht voor gevoelens was niet overdreven sentimenteel, zoals ik altijd geleerd had in de krantenwereld. Verhalen over angsten, blijdschap en tranen bleken juist zinvol om je lezer echt te raken en in beweging te brengen.

Storytelling als toverwoord

Het toverwoord was storytelling. Verhalen bleken alles te bieden wat een lezer nodig heeft om door te lezen en overtuigd te worden: er zitten spanningsbogen in en ze brengen op een indirecte manier hun boodschap naar voren zonder dat het belerend wordt. En ze dragen emoties over, die lezers raken en alert houden. Had ik dat maar eerder geweten!

 Achteraf is mijn zoektocht verwonderlijk, want nu kun je haast niet meer om storytelling heen. Toch schort het aan gerichte informatie over dit onderwerp. Ik mis in bestaande vakboeken concrete tips om verhaaltechnieken toe te passen: hoe pak je het precies aan bij het schrijven van een journalistieke productie of een ander waar gebeurd verhaal?

Magische krachten

Vandaar dat ik zelf een e-book geschreven heb vol handzame adviezen voor journalistieke vertellers. Het is het boek dat ik zelf graag had willen lezen en eerder had willen toepassen in dit vak. Als titel koos ik Toverballen voor het brein. Want zo ervaar ik verhalen: bijzondere krachten die in je hersenen iets magisch teweeg brengen.

Ik denk nog vaak terug aan die collega bij de krant die verhalen durfde op te tekenen over gewone mensen die een ingrijpende gebeurtenis hadden meegemaakt. Met zijn betrokken verhalen over kleine menselijke drama’s was hij in de dagbladwereld zijn tijd ver vooruit. Niemand zal nu nog een journalist ervan beschuldigen dat hij zijn artikel overdreven ‘opleukt’ met menselijke emoties. En ik zeker niet.

Sigrid van Iersel is zelfstandig journalist en schrijver.