Luther had goede PR
Iedereen die wel eens een roddel uit de hand heeft zien lopen, weet het: een verhaal kan vervormen en veranderen als het losgezongen wordt van de originele bron. Dat geldt ook voor onderzoek naar de Middeleeuwen. Omdat er weinig bronnen van ooggetuigen (meer) zijn moeten we ons voornamelijk baseren op latere bronnen. Je baseert je bijvoorbeeld op een 17e eeuwse tekst over de Middeleeuwen. En daardoor onstaan er ideeen en mythes die niet altijd weerspiegelen hoe het echt zat.
Een van die mythes was, dat kerkhervormer Maarten Luther er als eerste voor zorgde, dat gewone mensen de Bijbel in hun eigen taal mochten lezen.De kerk verbood namelijk het zelfstandig bijbellezen door leken. Dit idee blijkt niet te kloppen: uit grootschalig historisch onderzoek op Europees niveau naar de cultuur van het bijbellezen in de Middeleeuwen, blijkt dat al eerder op grote schaal de Bijbel werd gelezen. Bijbels in de volkstaal blijken zeker geen protestantse uitvinding, maar een fenomeen dat juist de late Middeleeuwen kenmerkte.
Onderzoeksleidster Sabrina Corbellini: "Luther heeft het zelf gezegd in een van zijn beroemde tafelgesprekken. Hij zou gedurende zijn hele jeugd geen Bijbel hebben gezien. De kerk, zo suggereerde Luther, zou het boek onder de pet houden. Deze propaganda van de Duitse kerkhervormer is overgenomen door zijn volgelingen. Door zich duidelijk af te zetten tegen het verleden (de 'donkere Middeleeuwen'), probeerden de protestanten hun identiteit als 'bijbelbevrijders' te creëren."
Daarin zijn ze goed geslaagd, want tot in de 21e eeuw bleef dit idee bestaan. Eigenlijk was Luther gewoon een heel goede PR-man met superstrakke personal branding.
Een artikel over dit onderzoek in Trouw: klik hier
Geen reacties